Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam trong xu thế hội nhập

iv
3.1.2 Các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng có triển vọng phát triển đến năm 2010 56
3.2 Định hướng phát triển của Agribank đến năm 2010 57
3.2.1 Mục tiêu phát triển của Agribank năm 2008 57
3.2.2 Định hướng phát triển của Agribank đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020 57
3.2.3 Vận dụng mô hình SWOT để nâng cao năng lực cạnh tranh của Agribank 59
3.2.3.1 Phát huy thế mạnh 59
3.2.3.2 Khắc phục điể
m yếu 59
3.2.3.3 Tận dụng cơ hội 60
3.2.3.4 Vượt qua thử thách 61
3.3 Nhóm Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Agribank trong xu thế hội nhập 62
3.3.1 Tăng cường sức mạnh tài chính 62
3.3.2 Nâng cao công tác quản trị tài sản nợ_ tài sản có 63
3.3.3 Hoàn thiện công tác tín dụng 63
3.3.4 Đa dạng hóa các sản phẩm truyền thống và phát triển sản phẩm mới 65
3.3.5 Hoàn thiện và phát triển đồng b
ộ công nghệ thông tin cho toàn hệ thống
Agribank 66
3.3.6 Nâng cao chất lượng dịch vụ 67
3.3.7 Hoàn thiện hệ thống kênh phân phối 68
3.3.8 Tiếp tục cũng cố, phát huy sức mạnh nguồn nhân lực 69
3.3.9 Giải pháp về công tác kiểm toán nội bộ 70
3.3.10 Những giải pháp khác 71
3.3.11 Những giải pháp bổ trợ từ phía Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước 72
Kết luận chương 3 73
Kết luận 74
Ph
ụ lục 01 75
Phụ lục 02 79
Tài liệu tham khảo 80

v
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Tiếng Việt
ACB : Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu
ANZ : Ngân hàng ANZ
Agribank : Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
BIDV : Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam
BHXH : Bảo hiểm xã hội
CSTT : Chính sách tiền tệ
EAB : Ngân hàng Thương mại cổ phần Đông Á
EIB : Ngân hàng thương mại cổ phần xuất nhập khẩu
HSBC : Ngân hàng Hongkong và Thượng Hải
ICB : Ngân hàng Công thương Việt Nam (Ngân hàng Việt Tín)
KBNN : Kho bạc nhà nước
NHLD : Ngân hàng liên doanh
NHNN : Ngân hàng Nhà nước
NHNNg : Ngân hàng nước ngoài
NHNo&PTNT VN: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
NHTM : Ngân hàng Thương mại
NHTM CP : Ngân hàng Thương mại cổ phần
NHTM QD : Ngân hàng Thương mại Quốc Doanh
Sacombank : Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín
TCTC : Tổ chức tài chính
TCTD : Tổ chức tín dụng
Techcombank: Ngân hàng thương mại cổ phần kỹ thương
VCB : Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam
VIB : Ngân hàng thương mại cổ phẩn quốc tế
UTĐT : Ủy thác đầu tư

vi
Tiếng Anh
ATM : Máy rút tiền tự động
CAR : Hệ số an toàn vốn
FDI : Vốn đầu tư trực tiếp
GATS : Hiệp định chung về thương mại dịch vụ
GDP : Tổng sản phẩm quốc nội
ODA : Hỗ trợ phát triển chính thức
IMF : Quỹ tiền tệ quốc tế
ROA : Suất sinh lợi trên tổng tài sản
ROE : Suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu
WB : Ngân hàng Thế giới
WTO : Tổ chức Thương mại Thế giới.


vii
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU

Bảng 2.1 : Tình hình tài chính của Agribank từ năm 2003- 2007 32
Bảng 2.2 : Cơ cấu nguồn vốn huy động của Agribank từ năm 2003 _ 2007 33
Bảng 2.3 : Cơ cấu nguồn vốn huy động của Agribank theo vùng kinh tế 34
Bảng 2.4 : Tình hình cho vay theo thành phần kinh tế giai đọan 2003 -2007 35
Bảng 2.5 : Doanh số thanh tóan quốc tế giai đọan 2003 – 2007 37
Bảng 2.6 : Đánh giá năng lực cạnh tranh của các khối ngân hàng 39
Bảng 2.7 : Vốn chủ sở hữu, tổng tài s
ản của các NHTM năm 31/12/2007 42
Bảng 2.8 : Vốn chủ sở hữu của một số ngân hàng hàng đầu trên thế giới 43
Bảng 2.9 : Tăng vốn điều lệ của 05 NHTM CP lớn trong giai đoạn 2008 -2010 43
Bảng 2.10 : Các NHTM trong nước có sở hữu của đối tác nước ngoài 44
Bảng 2.11 : Các hệ số tài chính của các NHTM năm 2007 45
Bảng 2.12 : Tỷ trọng thu nhập phi lãi trên tổng thu nhập của một số NHTM 45
Bảng 2.13 : Thị phần các NHTM lớn ở Việt Nam năm 2007 46
Bảng 2.14 : Tổng hợp các sản phẩm chủ lực mà các NHTM tiêu biểu 48
Bảng 2.15 : Số lượng máy ATM và máy POS của các NHTM đến thời điểm 6/2008 49
Bảng 2.16 : Một số những ứng dụng ngân hàng lõi “core banking” 50
Bảng 2.17 : Xếp hạng của 5 lọai dịch vụ tại các NHTM Việt Nam 52
Bảng 3.1 : Các yếu tố NHTM sẽ sử dụng trong xu thế
cạnh tranh mới 54
Bảng 3.2 : Các sản phẩm sẽ được phát triển trong tương lai 56
Biểu 2.1 : Nguồn vốn huy động của Agribank giai đoạn 2003_2007 34
Biểu 2.2 : Tỷ trọng cho vay theo thành phần kinh tế năm 2007 36
Biểu 2.3 : Tỷ lệ dư nợ cho vay theo mục đích giai đọan 2003 _2007 37




- 1 -

LỜI MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Để thực hiện đề án cơ cấu lại hệ thống NHTM QD và hệ thống NHTM CP
theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ năm 2001. Cùng với việc trở thành thành
viên thứ 150 của Việt Nam trong ngôi nhà chung WTO ngày 07/11/2006 đến nay
các NHTM Việt Nam đã thực hiện nhiều giải pháp để hoàn thành tốt đề án của Thủ
tướng Chính phủ, các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh c
ủa mình như: tăng
vốn điều lệ, cơ cấu lại nợ, làm sạch bảng cân đối, đổi mới công tác quản trị, nâng
cao chất lượng nguồn nhân lực, đầu tư công nghệ….Bên cạnh đó, sự xâm nhập ngày
càng sâu rộng của ngân hàng nước ngòai vào thị trường Việt Nam, cũng như những
cam kết về mở cửa khu vực ngân hàng trong tiến trình hội nhập ngày một gần kề
đã
làm làm cho cuộc cạnh tranh giữa các NHTM tại Việt Nam ngày càng trở nên gây
gắt và khóc liệt hơn.
Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam cũng không nằm
ngòai chủ trương và xu thế đó. NHNo&PTNT Việt Nam dù đã có những lợi thế
trong cạnh tranh so với các NHTM khác. Thế nhưng, NHNo&PTNT VN cũng còn
tồn tại không ít những yếu kém, cũng như đang phải đối mặt với những khó khăn và
thách thức phía trước. Để tận dụ
ng tốt những lợi thế của mình trên cơ sở xác định
những điểm yếu, lợi dụng cơ hội mà WTO mang lại để vượt qua những thách thức.
Tác giả đã chọn đề tài “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng
Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trong xu thế hội nhập” để nghiên
cứu là đáp ứng được nhu cầu cấp thiết của NHNo&PTNT Việt Nam trong giai đoạn
hiện nay.
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của
NHTM, các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh và các tiêu chí đánh
giá năng lực cạnh tranh của một NHTM.
- Phân tích và đánh giá những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của
NHNo&PTNT VN từ đó đánh giá n
ăng lực cạnh tranh của NHNo&PTNT VN
với các NHTM khác.


- 2 -

- Đề ra các giải pháp và kiến nghị nhằm năng cao năng lực cạnh tranh của
NHNo&PTNT VN trong bối cảnh hội nhập.
3. Đối tượng nghiên cứu
- Những lý luận cơ bản về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của ngân hàng
thương mại
- Xu thế cạnh tranh của các NHTM và thực trạng năng lực cạnh tranh của
NHNo&PTNT VN giai đọan 2003_ 2007
- Giải pháp và những kiến nghị
nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của
NHNo&PTNT VN trong bối cảnh hội nhập
4. Phạm vi nghiên cứu: Hoạt động của NHNo&PTNT VN
5. Những đóng góp chủ yếu của luận văn
Những kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ góp phần bổ sung và hệ thống hóa
các vấn đề lý luận về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh, khái quát xu thế cạnh tranh
của các NHTM trong thời gian s
ắp tới, đánh giá được những điểm mạnh, điểm yếu,
những thời cơ và thách thức của NHNo&PTNT VN, đưa ra những giải pháp góp
phần nâng cao năng lực cạnh tranh của NHNo&PTNT VN, làm tài liệu tham khảo
cho công tác nghiên cứu, học tập về chuyên ngành.
6. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng hai phương pháp nghiên cứu chính là
- Phương pháp thống kê
- Phương pháp phân tích _ so sánh, tổng hợp
7.
Kết cấu của luận văn
Ngòai phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được
kết cấu thành 3 chương, bao gồm:
- Chương 1: Khái niệm về năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại trong
bối cảnh hội nhập quốc tế.
- Chương 2: Thực trạng năng lực cạnh tranh của Agribank trong thời kỳ hội
nh
ập
- Chương 3: Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Agribank trong
xu thế hội nhập.


- 3 -



CHƯƠNG 1


KHÁI NIỆM VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH
CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRONG BỐI CẢNH
HỘI NHẬP QUỐC TẾ



- 4 -

1.1 Khái quát về năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại
1.1.1 Khái niệm cạnh tranh và các loại hình cạnh tranh.
1.1.1.1 Khái niệm cạnh tranh
Trong Thế kỷ XX, nhiều lý thuyết cạnh tranh hiện đại ra đời như lý thuyết của
Micheal Porter, J.B.Barney, P.Krugman…v.v Trong đó, phải kể đến lý thuyết “lợi
thế cạnh tranh” của Micheal Porter, ông giải thích hiện tượng khi doanh nghiệp
tham gia cạnh tranh thương mại quốc tế cần phải có “lợi thế c
ạnh tranh” và “ lợi thế
so sánh”. Ông phân tích lợi thế cạnh tranh tức là sức mạnh nội sinh của doanh
nghiệp, của quốc gia, còn lợi thế so sánh là điều kiện tài nguyên thiên nhiên, sức lao
động, môi trường tạo cho doanh nghiệp, quốc gia thuận lợi trong sản xuất cũng
nhưng trong thương mại. Ông cho rằng lợi thế cạnh tranh và lợi thế so sánh có quan
hệ chặt chẽ với nhau, hỗ trợ nhau, lợi thế cạnh tranh phát triể
n dựa trên lợi thế so
sánh, lợi thế so sánh phát huy nhờ lợi thế cạnh tranh.
Qua những quan điểm của các lý thuyết cạnh tranh trên cho thấy, cạnh tranh
không phải là sự triệt tiêu lẫn nhau của các chủ thể tham gia, mà cạnh tranh là động
lực cho sự phát triển của doanh nghiệp. Cạnh tranh góp phần cho sự tiến bộ của
khoa học, cạnh tranh giúp cho các chủ thể tham gia biết qúy trọng hơn những cơ hội
và l
ợi thế mà mình có được, cạnh tranh mang lại sự phồn thịnh cho đất nước
Thông qua cạnh tranh, các chủ thể tham gia xác định cho mình những điểm mạnh,
điểm yếu cùng với những cơ hội và thách thức trước mắt và trong tương lai, để từ
đó có những hướng đi có lợi nhất cho mình khi tham gia vào quá trình cạnh tranh.
Vậy cạnh tranh là sự tranh đua giữa những cá nhân, tập thể, đơn vị kinh tế có
ch
ức năng như nhau thông qua các hành động, nổ lực và các biện pháp để giành
phần thắng trong cuộc đua, để thỏa mãn các mục tiêu của mình. Các mục tiêu này
có thể là thị phần, lợi nhuận, hiệu quả, an toàn, danh tiếng….
Tuy nhiên, không phải tất cả các hành vi cạnh tranh là lành mạnh, hoàn hảo và
nó giúp cho các chủ thể tham gia đạt được tất cả những gì mình mong muốn. Trong
thực tế, để có lợi thế trong kinh doanh các chủ thể tham gia đã sử d
ụng những hành
vi cạnh tranh không lành mạnh để làm tổn hại đến đối thủ tham gia cạnh tranh với
mình. Cạnh tranh không mang ý nghĩa triệt tiêu lẫn nhau, nhưng kết quả của cạnh
tranh mang lại là hoàn toàn trái ngược.


- 5 -

1.1.1.2 Các loại hình cạnh tranh
Có nhiều hình thức được dùng để phân loại hình cạnh tranh bao gồm: căn cứ
vào chủ thể tham gia, phạm vi ngành kinh tế và tính chất của cạnh tranh.
- Căn cứ chủ thể tham gia:
Cạnh tranh giữa người mua và người bán: do sự đối lập nhau của hai chủ thể
tham gia giao dịch để xác định giá cả của hàng hóa cần giao dịch, sự cạnh
tranh này diễn ra theo qui luật “mua rẻ, bán đắt” và giá cả của hàng hóa đựơc
hình thành.
Cạnh tranh giữa những người mua với nhau: sự cạnh tranh này hình thành
trên quan hệ cung_ cầu. Tuy nhiên, sự cạnh tranh này chỉ xảy ra trong điều
kiện cung của một hàng hóa dịch vụ có chất lượng ít hơn nhu cầu của thị
trường.
Cạnh tranh giữa người bán với nhau: Đây có lẽ là hình thức tồn tại nhiều nhất
trên thị trường với tính chất gây go và khốc liệt. Cạnh tranh này có ý nghĩa
sống còn đối với doanh nghiệp nhằm chiếm thị phần và thu hút khách hàng.
- Căn cứ vào phạm vi ngành kinh tế:
Cạnh tranh trong nội bộ ngành: Đây là hình thức cạnh tranh giữa các doanh
nghiệp trong cùng một ngành, cùng sản xuất, tiêu thụ một loại hàng hóa hoặc
dịch vụ nào đó, trong đó các đối thủ tìm cách thôn tính lẫn nhau, giành dựt
khách hàng về phía mình, chiếm lĩnh thị trường. Biện pháp cạnh tranh chủ
yếu của hình thức này là cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động, giảm
chi phí. Kết quả cạnh tranh trong nội bộ ngành làm cho k
ỹ thuật phát triển,
điều kiện sản xuất trong một ngành thay đổi, giá trị hàng hóa được xác định
lại, tỷ suất sinh lời giảm xuống và sẽ làm cho một số doanh nghiệp thành
công và một số khác phá sản, hoặc sáp nhập.
Cạnh tranh giữa các ngành: là sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp khác
nhau trong nền kinh tế nhằm tìm kiếm mức sinh lợi cao nhất, sự cạnh tranh
này hình thành nên tỷ suất sinh lời bình quân cho tất cả mọi ngành thông qua
sự dịch chuyển của các ngành với nhau.
- Căn cứ vào tính chất của cạnh tranh trên thị trường thì cạnh tranh gồm có cạnh
tranh hoàn hảo và cạnh tranh không hoàn hảo.


- 6 -


Cạnh tranh hoàn hảo: là loại hình cạnh tranh mà ở đó không có người sản
xuất hay người tiêu dùng nào có quyền hay khả năng khống chế thị trường,
làm ảnh hưởng đến giá cả. Cạnh tranh hoàn hảo được mô tả: Tất cả các hàng
hóa trao đổi được coi là giống nhau; tất cả những người bán và người mua
đều có hiểu biết đầy đủ về các thông tin liên quan đến việc mua bán, trao đổi;
không có gì cản trở việc gia nhập hay rút kh
ỏi thị trường của người mua hay
người bán. Để chiến thắng trong cuộc cạnh tranh các doanh nghiệp phải tự
tìm cách giảm chi phí, hạ giá thành hoặc tạo nên sự khác biệt về sản phẩm
của mình so với các đối thủ khác.

Cạnh tranh không hoàn hảo: là một dạng cạnh tranh trong thị trường khi các
điều kiện cần thiết cho việc cạnh tranh hoàn hảo không được thỏa mãn. Các
loại cạnh tranh không hoàn hảo gồm: Độc quyền; Độc quyền nhóm; Cạnh
tranh độc quyền; Độc quyền mua; Độc quyền nhóm mua. Trong thị trường
cũng có thể xảy ra cạnh tranh không hoàn hảo do những người bán hoặc
người mua thiếu các thông tin về giá cả các loại hàng hóa đượ
c trao đổi.
1.1.2 Khái niệm năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại
1.1.2.1 Khái niệm về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp:
Theo WEF (1997) báo cáo về khả năng cạnh tranh toàn cầu thì năng lực cạnh
tranh đựơc hiểu là khả năng, năng lực mà doanh nghiệp có thể duy trì vị trí của nó
một cách lâu dài và có ý chí trên thị trường cạnh tranh, bảo đảm thực hiện một tỷ lệ
lợi nhuận ít nh
ất bằng tỷ lệ đòi hỏi tài trợ những mục tiêu của doanh nghiệp, đồng
thời đạt được được những mục tiêu của doanh nghiệp đặt ra. Năng lực cạnh tranh có
thể chia làm 3 cấp:
- Năng lực cạnh tranh quốc gia: là năng lực của một nền kinh tế đạt được tăng
trưởng bền vững, thu hút được đầu tư, đảm bảo ổ
n định kinh tế, xã hội, nâng
cao đời sống của nhân dân.
- Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp: là khả năng duy trì và mở rộng thị
phần, thu lợi nhuận của doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh trong và
ngòai nước. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thể hiện qua hiệu quả kinh
doanh của doanh nghiệp, lợi nhuận và thị phần mà doanh nghiệp đó có đựơc.

Xem chi tiết: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam trong xu thế hội nhập