5
Trong q trình giao dịch của nghiệp vụ cho th trung và dài hạn này
thường có sự tham gia của rất nhiều chủ thể đồng thời giữa các bên có sự liên
đới trong nhiều lĩnh vực theo những chức năng và vai trò nhất định.
3.1. Người cho th (Lessor)
Người cho th là nhà tài trợ vốn cho người th, là người sẽ thanh tốn
tồn bộ giá trị mua bán thiết bị theo thoả thuận giữa người th và nhà cung cấp
và là chủ sở hữu tài sản về mặt pháp lý. Trong trường hợp cho th tài sản của
chính họ thì người cho th đồng thời cũng là nhà cung cấp thiết bị máy móc,
động sản khác.
Theo điều 2 của quy chế tạm thời về tổ chức và hoạt động của cơng ty cho
th tài chính tại Việt Nam thì bên cho th là cơng ty cho th tài chính có tư
cách pháp nhân, được cấp giấy phép hoạt động theo quy chế này.
Cơng ty cho th tài chính là một loại hình cơng ty tài chính, hoạt động
chủ yếu là cho th máy móc, thiết bị và các động sản khác.
Cơng ty cho th tài chính được thành lập và hoạt động tại Việt Nam bao
gồm:
* Cơng ty cho th tài chính do Ngân hàng, cơng ty tài chính, cơng ty tài
chính cùng với doanh nghiệp khác của Việt Nam thành lập.
* Cơng ty cho th tài chính liên doanh giữa bên Việt Nam gồm một hoặc
nhiều ngân hàng, cơng ty tài chính, doanh nghiệp khác với bên nước ngồi gồm
một hoặc nhiều ngân hàng, cơng ty tài chính, cơng ty cho th tài chính và các
tổ chức tài chính quốc tế.
* Cơng ty cho th tài chính 100% vốn nước ngồi của ngân hàng, Cơng
ty tài chính, cơng ty cho th tài chính nước ngối.
3.2. Người th (Lessee)
Người th là khách hàng th thiết bị, tài sản của người cho th hay là
người tài trợ tín dụng của cơng ty cho th tàichính.Người th cũng là người có
quyền sử dụng, hưởng thụ những lợi ích do tài sản th đem lại và có trách
nhiệm trả những khoản tiền th theo thoả thuận.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
6
Theo quy định tại quy chế tạm thời về hoạt động của các cơng ty cho th
tài chính tại Việt Nam thì bên th (người th) là các doanh nghiệp được thành
lập theo pháp luật Việt Nam, trực tiếp sử dụng tài sản th theo mục đích kinh
doanh hợp pháp của mình. Hiện nay bên th bao gồm doanh nghiệp Nhà nước.
Cơng ty trách nhiệm hữu hạn, Cơng ty cổ phần, doanh nghiệp có vốn đầu tư
nước ngồi, doanh nghiệp tư nhân.
3.3. Nhà cung cấp – nhà ché tạo (Manufacturur or Supplier)
Nhà cung cấp, nhà chế tạo là người cung cấp tài sản, thiết bị theo thoả
thuận với người th và các điều khoản mua bán thiết bị đã ký kết với người cho
th.
3.4. Người cho vay (Lender)
Người cho vay là một định chế tài chính hay một người nào đó cho người
cho th vay một phần của khoản tiền mua sắm thiết bị để cho th.
II. CHO TH TÀI CHÍNH
Cho th tài chính là một thoả thuận trong đó người cho th đồng ý tài
trợ để người th sử dụng thiết bị trong một thời gian nhất định, thơng thường
bằng thời hạn khấu hao của tài sản cho th. Việc cho th này còn gọi là th
trả tiền giúp cho người th có thể hồn vốn đầu tư và thu lợi nhuận.
1. Các đặc tính của cho th tài chính.
(1) Người th có thể lựa chọn thiết bị từ nhà sản xuất hoặc đại lý phân
phối.
(2) Người th có thể thương lượng với nhà sản xuất hoặc đại lý phân
phối về phương thức bảo hành, bảo trì, giao nhận, lắp đặt, giá cả và phương thức
thanh toans.
(3) Người cho th mua thiết bị trực tiếp từ nhà sản xuất hoặc đại lý phân
phối.
(4) Người cho th vẫn giữ quyền sở hữu đối với thiết bị trong thời gian
sử dụng.Việc cho th tài chính cho phép người th được lựa chọn mua tài sản
cho th trong tương lai vào thời điểm ký th phương tiện,thiết bị.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
7
(5) Cho th với thời hạn khơng thể huỷ ngang cho bên cho th thu hồi
được vốn đầu tư cũng như có lãi.
(6) Hao mòn thiết bị do bên th chịu.
(7) Bên th có quyền sử dụng thiết bị trong suốt q trình th khi bên
th đã trả tiền và thực hiện theo điều khoản của hợp đồng cho th.
(8) Bên th chịu trách nhiệm sửa chữa, bảo dưỡng và bảo hiểm phương
tiện thiết bị.
(9) Do bên cho th mua phương tiện thiết bị theo u cầu của bên th
nên thiết bị có thích hợp hay khơng thuộc trách nhiệm của bên th.
(10) Cho th tài chính thường được ký kết với khách hàng Thương mại
đối với thiết bị dùng cho nhà máy sản xuất, Thương mại, dịch vụ.
(11) Cho th tài chính có thể đáp ứng được việc chọn lựa máy móc, thiết
bị nhằm tiếp tục cho tham gia trong q trình phát mại phương tiện thiết bị.
2. Các phương thức cho th tài chính
2.1. Cho th tài chính có sự tham gia của hai bên
Theo phương thức này, trước khi nghiệp vụ cho th xuất hiện, tài sản
được dùng để tài trợ đã thuộc quyền sở hữu của người cho th bằng cách mua
tài sản hoặc tự xây dựng.
Phương thức tài trợ này thường do các cơng ty kinh doanh bất động sản
và cơng ty sản xuất máy móc, thiết bị thực hiện, như các nhà đầu tư xây dựng
cao ốc văn phòng, các chung cư, sau đó ký các hợp đồng cho th với khách
hàng.
Hình thức tài trợ này có những đặc điểm căn bản sau:
- Hàng hố thường là những loại tài sản có giá trị khơng q lớn và thuộc
các loại máy móc, thiết bị.
- Chỉ có 2 bên tham gia trực tiếp vào giao dịch: người cho th và người
đi th.
- Vốn tài trợ hồn tồn do người cho th đảm nhiệm.
- Người cho th có thể mua lại thiết bị khi chúng bị lạc hậu, lỗi thời.
Phương thức tài trợ này được thực hiện theo sơ đồ sau:
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
8
Sơ đồ 1: Cho th tài chính có sự tham gia của hai bên
Người cho th và người đi th ký kết hợp đồng
(2a) Người cho th lập thủ tục chuyển giao quyền sử dụng tài sản cho
người đi th
(2b) Người cho th giao tài sản cho người đi th
(3) Theo định kỳ người đi th thanh tốn tiền th cho người cho th.
Ngồi những đặc điểm chung của phương thức cho th, loại hợp đồng này còn
có những đặc điểm đặc thù như sau:
Người cho th Người đi th
(1) Sử dụng các loại máy móc, thiết
bị của chính họ để cho th
(1) Th máy móc, thiết bị từ người
có tài sản đó
(2) Đảm nhiệm tồn bộ vốn tài trợ (2) Ký kết với nhà cung cấp 1 phụ
kiện hợp đồng về cung cấp
(3) Cung cấp loại phụ tùng và dịch
vụ bảo tín cùng với thiết bị theo 1
hợp đồng phụ
(3) Trả tiền th theo định kỳ,trả
tiền phụ tùng và dịch vụ
(4) Nhận các khoản tiền th, khoản
tiền dịch vụ thu từ hợp đồng phụ
(4) Bán lại thiết bị khi chúng bị lạc
hậu và nhận th thiết bị mới
(5) Nhận lại tài sản đã lỗi thời và
cung cấp thiết bị thay thế
Người cho th Người đi th
2a
1
2a
3
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
9
2.2. Cho th tài chính có sự tham gia của ba bên
Theo hình thức này người th sẽ thoả thuận với nhà cung cấp về các điều
khoản mua tài sản mình có nhu cầu và sau đó người cho th sẽ tiến hành mua
tài sản để cho người đi th th. Hình thức này thường được các cơng ty cho
th tài chính sử dụng để tài trợ cho các doanh nghiệp. Rõ ràng theo phương
thức này, người cho th chỉ thực hiện việc mua tài sản theo u cầu của người
đi th và đã được hai bên thoả thuận theo hợp đồng th.
Quy trình của phương thức này như sau:
(1a) Người cho th và người đi th ký kết hợp đồng th tài sản
(1b) Người cho th và người cung cấp kết hợp đồng mua tài sản
(1c) Người cung cấp và người đi th ký hợp đồng bảo hành bảo dưỡng
(có thể người cho th ký với người cung cấp về việc bảo hành bảo dưỡng tài
sản cho người đi th)
(2a) Người cung cấp lập thủ tục chuyển giao quyền sở hữu cho người cho
th.
(2b) Người cung cấp chuyển giao tài sản cho người đi th
(2c) Người cho th thanh tốn tiền mua tài sản
(2d) Người cho th lập thủ tục chuyển giao quyền sử dụng tài sản cho
người đi th.
(3) Theo định kỳ người đi th thanh tốn tiền cho người cho th phương
thức cho th tài chính có sự tham gia của 3 bên còn được gọi là th mua thuần
Người cho th
(Lessor)
Người đi th
(Lessee)
Người cung cấp
(Supplier)
(2c) 3
(2d) (1a) (1b)
(2a
(1c)
(2b)
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
10
(netlease) là phương thức cho th tài chính được áp dụng phổ biến nhất, những
ưu điểm nơti bật của nó như sau:
(*) Người cho th khơng phải mua tài sản trước vì thế nên sẽ làm cho
vòng quay của vốn sẽ nhanh hơn vì khơng phải dự trữ hàng tồn kho.
(*) Việc chuyển giao tài sản được thực hiện trực tiếp giữa người cung cấp
với người đi th và giữa họ cũng chịu trách nhiệm trực tiếp về tình trạng hoạt
động của tài sản, cũng như việc thực hiện viẹc bảo hành và bảo dưỡng tài sản.
Như vậy người cho th có thể trút bỏ gánh nặng về tình trạng hoạt động của tài
sản.
(*) Người cho th khơng trực tiếp nhận tài sản rồi sau đó chuyển giao
cho người đi th và như vậy sẽ hạn chế được rủi ro liên quan đến việc từ chối
nhận hàng của người đi th vì do có sự nhầm lẫn về mặt kỹ thuật.
Xuất phát từ những ưu điểm trên đây mà các ngân hàng có các tổ chức tài
chính đã áp dụng chủ yếu phương thức này để tài trợ cho các doanh nghiệp, đặc
biệt đối với cho th thiết bị. Trên thế giới có 80% hợp đồng cho th tài chính
áp dụng theo phương thức này.
3. Các phương thức tài trợ cho th tài chính đặc biệt
3.1. Tái cho th (lease back)
Tái cho th hay còn gọi là bán và th lại là một dạng đặc biệt của
phương thức cho th có sự tham gia của 2 bên. Trong hoạt động kinh doanh có
nhiều doanh nghiệp thiếu vốn lưu động để khai thác tài sản cố định hiện có,
nhưng lại khơng đủ uy tín để vay vốn lưu động ở các ngân hàng. Trong trường
hợp đó họ buộc phải bán lại một phần tài sản cố định cho ngân hàng hoặc cơng
ty tài chính, sau đó th lại tài sản đó để sử dụng và như vậy các doanh nghiệp
sẽ có thêm nguồn tài chính để đáp ưngs nhu cầu vốn lưu động. Đơi lúc ngân
hàng cũng áp dụng phương thức tài trợ này để giải quyết nợ q hạn mà khơng
cần phải dùng đến biện pháp thanh lý tức là đề nghị tun bố phá sản doanh
nghiệp khi lâm vào tình trạng khó khăn tài chính. Cần lưu ý rằng khi dùng
phương thức này như một biện pháp giải quyết nợ q hạn ngân hàng còn kèm
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
11
theo các biện pháp như: Kiểm sốt các khoản thu, khuyến cáo về việc bán các tài
sản chưa cần dùng, tham gia vào quản trị doanh nghiệp.
Phương thức tái cho th áp dụng trong hai trường hợp trên đây là sự
chuyển hố cho vay ngắn hạn sang tài trợ trung và dài hạn. Nhưng tại sáo ngân
hàng lại chấp nhận tài trợ trung và dài hạn hơn cho vay ngắn hạn? lý do là vì cho
th tài chính là kỹ thuật cấp tín dụng ít rủi ró, do đó mà ngân hàng có thể
sửdụng nó thay thế cho vay ngắn hạn khi mà khơng còn cách nào khác để giúp
cho doanh nghiệp có thể giải quyết được khó khăn về tài chính. Nếu khơng giải
quyết bằng cách nàythì doanh nghiệp sẽ lâm vào tình trạng phá sản, trong trường
hợp đó ngân hàng có thể bị thiệt hại lớn hơn.
Sơ đồ 3: Tái cho th
(1a) Người cho th (NH hoặc cơng ty tài chính) ký hợp đồng mua tài sản
của doanh nghiệp.
(1b) Người cho th và người đi th ký hợp đồng
(2a) Doanh nghiệp lập thủ tục chuyển giao quyền sở hữu tài sản cho
người cho th.
(2b) Người cho th lập thủ tục chuyển giao quyền sử dụng cho doanh
nghiệp
(2c) Người cho th trả tiền mua tài sản cho doanh nghiệp. Nếu là biện
pháp giải quyết nợ q hạn của ngân hàng thì khoản thanh tốn này được thu hồi
khoản nợ q hạn.
Theo định kỳ doanh nghiệp thanh tốn tiền thêu cho người cho th.
2a
Người cho th
(NH hoặc
CTTC)
Người đi th
(doanh nghiệp )
2b
(1a)
(1b)
(2c)
(3)
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
12
3.2. Hợp đồng cho th liên kết (Sundicate Lease)
Hợp đồng cho th liên kết là loại hợp đồng gồm nhiều bên tài trợ cho
một người th. Sự liên kết này có thể xảy ra theo chiều ngang hay theo chiều
dọc tuỳ theo tính chất của loại tài sản hay khả năng tài chính của nhà trài trợ.
Trong trường hợp tài sản có giá trị lớn, nhiều định chế tài chính hay các nhà chế
tạo cùng nhau hợp tác để cùng tài trợ cho người th tài chính hay các nhà chế
tạo lớn giao tài sản của họ cho chi nhánh của họ thực hiện giao dịch tài trợ cho
khách hàng thì hình thành sự liên kết theo chiều dọc. Các bước và đặc điểm
trong giao dịch với người th của loại hợp đồng này khơng khác biệt lớn so với
phương thức cho th điển hình.
Sơ đồ 4: hợp đồng cho th liên kết
Người cho th Người th
1- Có thể là sự liên kết giữa các định
chế tài chính và các nhà sản xuất
hay giữa cơng ty mẹ và các chi
nhánh
1- Là một doanh nghiệp nhận tài sản
th
2- Tài sản dùng trong giao dịch
thường là những loại tài sản có giá
trị cao
2- Thực hiện các nghĩa vụ trả tiền
th, bảo quản tài sản, chịu rủi ro,
mua bảo hiểm… như trong phương
Các định chế
tài chính các
nhà chế tạo
Các chi
nhánh
Quyền sở hữu tài sản
Tiền th
Các mối quan hệ tương tự
th mua TC
Người th
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
13
thức cho th
3- Các cơng ty còn chun doanh
cho th có trình độ chun mơn
cao, chun sâu trong lĩnh vực cơng
nghệ hay loại thiết bị cụ thể
4- Các đặc điểm khác trong tương tự
như phương thức cho th
3.3. Hợp đồng cho th bắc cầu
Đây là hình thức đặc biệt của phương thức cho th tài chính, chỉ mới
được phổ biến trong thời gian gần đây, xuất phát từ thực tế là các cơng ty
Leasing có những hạn chế về nguồn vốn khơng đủ khả năng tự tài trợ cho khách
hàng.
Theo thể thức cho th này, người cho th đi vay để mua tài sản cho th
từ một hay nhiều người cho vay nào đó. Theo luật pháp của một số quốc gia thí
khoản tiền vay này thường được vượt q 80% giá trị tài sản tài trợ. Vật thế
chấp cho khoản vay nàylà quyền sở hữu tài sản cho th và các khoản tiền th
mà người đi th sẽ trả trong tương lai. Hình thức cho th này đem lại lợi
nhuận và mở rộng khả nắng tài trợ ra khỏi phạm vi nguồn vốn của người cho
th.
Sơ đồ 5: Thoả thuận cho th bắc cầu.
Người cho vay
Tiền
trả
nợ
Tiền
cho
vay
Người cho th
Tài sản
Tiền th
Người th
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
14
Người cho vay Người cho th Người th
1- Cấp tín dụng và dài
hạn cho người cho th
1- Sở hữu tài sản cho
th và nhận được sự
miễn giảm thuế
1- Trả tiền th tài sản
cho người cho th
2- Nhận tiền trả nợ vay
bằng tiền th do người
th trả theo u cầu
của người cho th
2- Mượn đối ứng bằng
phần lớn giá trị tài sản
và bảo đảm khoản nợ
vay bằng cả tài sản
cùng với các khoản tiền
cho th tài sản đó
2- Những đặc đểm
khơng có gì khác biệt
so với một giao
dịchcho th điển hình
3- Khoản cho vay được
bảo đảm bằng tài sản
và tiền th
3- Trả nợ bằng tiền tài
sản. Phần tiền th
vượt số tiền vay được
giữ lại
Hình thức cho th này thường được sử dụng trong những giao dịch cho
th đòi hỏi một lượng vốn đầu tư lớn như: cho th một máy bay Thương mại,
một tàu chở lớn, một tổ hợp chun ngành lớn…
Cần lưu ý rằng trong hình thức cho th này, vốn vay thường chiếm tỷ
trọng lớn trong tổng số tiền tài trợ, người cho th vẫn đóng vai trò chủ sớ hữu
tài sản cho th và thơng thường người cho th phải chế chấp chính tài sản mà
họ đã cho th cho người cho vay. Hình thức thế chấp tài sản cho th này sé
làm giảm nhẹ rủi ro cho người cho vay.
3.4.Cho th giáp lưng(Under Lease)
Cho th giáp lưng là phương thức cho th mà trong đó, thơng qua sự
đồng ý của người cho th, người đi th thứ nhất cho người đi th thứ hai th
lại tài sản đó. Trên thực tế thì thực chất người đi th thứ nhất chỉ là người trung
gian giữa người cho th và người đi th thứ hai, nhưng về mắt pháp lý thì
người đi th thứ nhất phải chịu trách nhiệm về việc thực hiện hợp đồng với
người cho th.Với phương thức cho th này, mặc dù doanh nghiệp khơng đủ
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét