5
1.2.2.2 Những yếu kém của doanh nghiệp………………………….17
1.3 Kinh nghiệm nâng cao lợi thế cạnh tranh ngành đồ gỗ xuất khẩu của một số
nước trên thế giới và bài học rút ra cho Việt Nam.…………………… ….18
1.3.1 Kinh nghiệm từ các nước…………………… …………………….18
1.3.1.1 Trung Quốc:………………………………… ……………18
1.3.1.2 Malaysia:………….…………………………………………19
1.3.1.3 Thái Lan: …………………………… …………………….20
1.3.2 Bài học rút ra cho Việt Nam……………………… ……………21
1.3.2.1 Về chiến lược phát triển……………………… ………….21
1.3.2.2 Về những tranh chấp quốc tế…………………… … ……21
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1………………………………………………………22
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ NĂ
NG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÀNH
ĐỒ GỖ XUẤT KHẨU TẠI TỈNH BÌNH DƯƠNG TRONG THỜI GIAN
QUA…………………………………….…………………………… ……… 23
2.1 Tổng quan về ngành cơng nghiệp chế biến gỗ tại Việt Nam……… ….….23
2.1.1 Tổng quan về ngành cơng nghiệp chế biến gỗ cả nước.….……….23
2.1.1.1 Qui mơ, năng lực sản xuất.……………….…………… … 23
2.1.1.2 Thị trường……… ………………………………….… ….24
2.1.1.3 Các sản phẩm gỗ xuất khẩu………………………… ……25
2.1.1.4 Ngun liệu gỗ.………………….……… ………….…….26
2.1.1.5 Nguồn nhân lực. ……………………………………………28
2.1.2 Tổng quan về ngành cơng nghiệp ch
ế biến gỗ Bình Dương.…… 29
21.2.1 Khái qt về tỉnh Bình Dương.………………………………29
2.1.2.2 Qui mơ, năng lực sản xuất của các doanh nghiệp sản xuất
chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh.……………….……………… 30
2.1.2.3 Thị trường.……………………………………… …………31
2.1.2.4 Các sản phẩm gỗ xuất khẩu ………………….………… 31
2.1.2.5 Ngun liệu gỗ.……………………………….… ……32
2.1.2.6 Nhân cơng lao động.…………………………….…… … 32
6
2.1.2.7. Đầu tư về cơng nghệ…………………………… ….…… 33
2.1.2.8 Thương hiệu sản phẩm.…………………………………… 34
2.1.2.9 Tổng kết hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp chế
biến gỗ tỉnh Bình Dương………………… ……………34
2.2 Thực trạng về năng lực cạnh tranh của ngành chế biến gỗ tỉnh Bình
Dương…………………………………………………………………………… 35
2.2.1 Tổ chức quản lý………………………………………………………35
2.2.1.2 Thuận lợi…………………………………………………….35
2.2.1.2 Khó khăn và ngun nhân……………… ……….…….… 36
2.2.2 Về mặt tài chính………………………………………………………38
2.2.2.1 Về vốn……………………………………….………………38
2.2.2.2 Về doanh thu……………………….……………………… 41
2.2.2.3 Về giá thành sản phẩm……………… …….……………….44
2.2.2.4 Lợi thế cạ
nh tranh qua các tỷ số tài chính của một số doanh
nghiệp xuất khẩu đồ gỗ tại tỉnh Bình Dương…………… ……… 51
2.3 . Các cơ chế và chính sách của nhà nước ………………… ………………56
2.3.1 Về cơ chế………………………………………………………… …56
2.3.2 Về chính sách……………………………………………………… 56
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2…… ………………………………………………….59
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO LỢI THẾ CẠNH TRANH CỦA
NGÀNH CHÉ BIẾN ĐỒ GỖ BÌNH DƯƠNG SAU KHI VIỆT NAM GIA
NHẬP WTO 61
3.1 Phương hướng phát triển ngành chế biến đồ gỗ của tỉ
nh Bình Dương… 61
3.1.1 Phương hướng phát triển kinh tế của tỉnh…………………………….61
3.1.1.1 Cơng nghiệp ……………………………………………… 61
3.1.1.2 Thương mại- dịch vụ…… …………………………… … 62
3.1.1.3 Nơng nghiệp và nơng thơn………………………….……….62
3.1.1.4 Tài chính tín dụng………………………………….…….….63
3.1.1.5 Văn hố xã hội……………………………………… ….…63
3.1.2 Phương hướng phát triển ngành chế biến đồ gỗ tỉnh Bình Dương …63
7
3.1.2.1 Về thu hút đầu tư vào ngành:……………………….……….64
3.1.2.2 Về phát triển nguồn ngun liệu: ……………… …………64
3.2. Giải pháp nâng cao lợi thế cạnh tranh và phát triển ngành đồ gỗ xuất khẩu
tỉnh Bình Dương……………………………………………………….…………64
3.2.1 Về phát triển vốn cho các doanh nghiệp ………………….……… 64
3.2.1.1 Về phía nhà nước……………………………………………65
3.2.1.2 Về phía doanh nghiệp………………………… …… ……65
3.2.2 Nâng cao doanh số, mở rộng thị trường……………… ……………69
3.2.2.1 Mở rộng thị trường………………………… ………………69
3.2.2.2 Đa dạng hố các sản phẩm gỗ xuất khẩu……………………69
3.2.2.3 Xây dựng thương hiệu sản phẩm
… ………….………….72
3.2.3 Tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm
… ………………….… 73
3.2.3.1 Liên kết doanh nghiệp, nâng cao và tận dụng hết năng lực
sản xuất…………………………………….…………………….….73
3.2.3.2 Phát triển nguồn ngun liệu gỗ tại chỗ, cùng liên kết
nhập khẩu ngun liệu………………………………….……….… 74
3.2.3.3 Nâng cao tay nghề cơng nhân, chú trọng đến tuyển
dụng và hệ thống đào tạo lao động… …………………….……… 77
3.2.3.4 Đầu tư đổi mới cơng nghệ….… ……………………………78
KẾT LUẬN ……… …………………… ………….……………………………79
TÀI LIỆU THAM KHẢO…………………………….………………………….80
PHỤ LỤC……………………….…………… ……….………………………….82
8
PHẦN MỞ ĐẦU
* Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu
Việt Nam sau khi gia nhập tổ chức thương mại thế giới (WTO) đã mang đến
cho nền kinh tế nước ta rất nhiều cơ hội để phát triển, hòa nhập với nền kinh tế tồn
cầu, đồng thời cũng khơng ít những khó khăn phải đối mặt, các doanh nghiệp ở tất
cả các ngành nghề ra sức vận động để tồn tại và phát triển. Làm thế nào để hội nhập
với nền kinh tế tồn cầu, một trong những vấn đề quan trọng là phải xác định được
vị trí của mình ở đâu, đâu là lợi thế, đâu là những bất lợi để sớm bắt được cơ hội và
đẩy lùi nguy cơ, chỉ có như vậy doanh nghiệp nói riêng và quốc gia nói chung mới
có thể chủ động hội nhập giành thắng lợi, đồng thời có điều kiện s
ử dụng hiệu quả
nguồn lực vốn có của mình, phát huy tối đa lợi thế cạnh tranh.
Ngành sản xuất và chế biến đồ gỗ Bình Dương nói riêng và của Việt Nam
nói chung hiện đang bước vào giai đọan phát triển rất nhanh, cạnh tranh ngày càng
khốc liệt hơn sau khi nước ta đã gia nhập WTO, Vấn đề cạnh tranh và tìm cách
nâng cao lợi thế cạnh tranh đang là vấn đề các doanh nghiệp thật sự quan tâm.
Xuấ
t phát từ u cầu trên, đề tài “Giải pháp nâng cao lợi thế cạnh tranh và
phát triển ngành đồ gỗ xuất khẩu tại tỉnh Bình Dương sau khi Việt Nam gia
nhập WTO” được lựa chọn nghiên cứu nhằm tìm ra những giải pháp thích hợp cho
ngành sản xuất đồ gỗ tỉnh Bình Dương phát triển bền vững, tận dụng được thế mạnh,
tiềm năng của tỉnh để khai thác các nguồn lực một cách có hi
ệu quả.
* Phạm vi nghiên cứu
- Về khơng gian: luận văn nghiên cứu lợi thế cạnh tranh của các doanh
nghiệp sản xuất xuất khẩu đồ gỗ trên địa bàn tỉnh Bình Dương
- Về thời gian: chủ yếu tập trung phân tích giai đọan từ năm 2000 đến nay
* Mục đích nghiên cứu
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm về nâng cao lợi thế cạnh tranh
của ngành sản xuấ
t đồ gỗ ở một số nước và nước ta, từ đó rút ra những kinh nghiệm
cần thiết để vận dụng phát triển ngành đồ gỗ tỉnh Bình Dương.
9
- Phân tích đánh giá thực trạng lợi thế cạnh tranh ngành đồ gỗ ở tỉnh Bình
Dương giai đoạn 2000 đến nay, tìm ra những ngun nhân làm hạn chế năng lực
cạnh tranh của ngành.
- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao lợi thế cạnh tranh và phát
triển ngành đồ gỗ của tỉnh Bình Dương.
* Phương pháp nghiên cứu
- Luận văn thực hiện bằng cách tiếp cận các khung lý thuy
ết, phân tích thực
trạng về lợi thế cạnh tranh của ngành, trong đó tập trung phân tích lợi thế qua các tỷ
số tài chính của các doanh nghiệp.
- Phương pháp nghiên cứu chủ yếu là duy vật biện chứng, dựa vào điều tra,
quan sát, phân tích và nhận định, phương pháp thống kê, so sánh về lợi thế cạnh
tranh của các doanh nghiệp ngành đồ gỗ tỉnh Bình Dương, tìm hiểu ngun nhân để
đưa ra giải pháp cho phù hợp.
- Nguồn dữ liệ
u thu thập chủ yếu bao gồm các tư liệu thống kê, điều tra kinh
tế- xã hội của cục Thống Kê Tỉnh Bình Dương, niên giám thống kê Tỉnh Bình
Dương, tư liệu của ngành, các cấp trong tỉnh, kết hợp số liệu điều tra thực tế để
chứng minh. Luận văn có kế thừa và phát triển kết quả của các cơng trình nghiên
cứu trước đây.
* Kết cấu củ
a đề tài nghiên cứu
Ngồi phần mở đầu, phần kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo,
luận văn này gồm ba chương chính:
Chương 01: Cơ sở lý luận.
Chương 02: Thực trạng năng lực cạnh tranh ngành đồ gỗ xuất khẩu tỉnh Bình
Dương trong thời gian qua.
Chương 03: Giải pháp nâng cao lợi thế cạnh tranh và phát triển ngành đồ gỗ xuất
khẩu t
ỉnh Bình Dương sau khi Việt Nam gia nhập WTO.
10
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1 Cơ sở lý luận về lợi thế cạnh tranh
1.1.1 Quan điểm về lợi thế cạnh tranh
1.1.1.1 Quan điểm của Michael Porter
Quan điểm về lợi thế cạnh tranh trước hết có thể xuất phát từ một quan
điểm rất đơn giản: một khách hàng sẽ mua một sản phẩm hoặc một dịch vụ nào đó
c
ủa xí nghiệp chỉ vì sản phẩm, dịch vụ đó giá rẻ hơn nhưng có cùng chất lượng,
hoặc giá đắt hơn nhưng chất lượng cao hơn so với sản phẩm dịch vụ của đối thủ
cạnh tranh. Và ngay khái niệm “chất lượng” (quality) ở đây phải được hiểu theo
nghĩa rộng, nó có thể là dịch vụ kèm theo sản phẩm hoặc “giá trị” (value) của sản
phẩ
m mà người tiêu dùng có thể tìm thấy ở chính sản phẩm và khơng thấy ở sản
phẩm cạnh tranh.
Lợi thế cạnh tranh có thể biểu hiện ở hai phương diện: hoặc dưới dạng phí
tổn thấp hơn (low cost) hoặc tạo ra những khác biệt hố (differentiation) (chất
lượng sản phẩm, bao bì, màu sắc sản phẩm…). Theo các lý thuyết thương mại
truyền thống năng lực cạnh tranh được xem xét qua lợi thế
so sánh về chi phí sản
xuất và năng suất lao động.
Theo Michael Porter “Lợi thế cạnh tranh về cơ bản xuất phát từ giá trị mà
một xí nghiệp có thể tạo ra cho người mua, và giá trị đó vượt q phí tổn của xí
nghiệp” theo quan điểm của Ơng cái mà xí nghiệp tạo ra lớn hơn chi phí xí nghiệp
bỏ ra và khách hàng đã tìm thấy lợi khi quyết định chọn mua sản phẩm của xí
nghiệp. Đó là lợi th
ế cạnh tranh mà xí nghiệp biết tận dụng và đã đạt được mục
đích.
Việc tạo ra lợi thế cạnh tranh tùy thuộc vào phạm vi cạnh tranh hoặc trên
tồn bộ thị trường. Muốn nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp cần xác định
lợi thế của mình mới có thể giành được thắng lợi, có hai nhóm lợi thế cạnh tranh:
11
+ Lợi thế về chi phí: Tạo ra sản phẩm có chi phí thấp hơn đối thủ cạnh tranh,
các yếu tố sản xuất như đất đai, vốn và lao động thường được xem là nguồn lực để
tạo ra lợi thế cạnh tranh.
+ Lợi thế về sự khác biệt: Dựa vào sự khác biệt của sản phẩm làm tăng giá trị
cho người tiêu dùng hoặc giảm chi phí sử dụng sản ph
ẩm hoặc nâng cao tính hồn
thiện khi sử dụng sản phẩm. Lợi thế này cho phép thị trường chấp nhận mức giá
thậm chí cao hơn đối thủ.
Để tăng năng lực cạnh tranh qua các đối thủ thì doanh nghiệp có thể áp
dụng hai phương pháp khác nhau:
Áp dụng chiến lược đa phương (Omnidirectional stratety) là cố gắng bắt
kịp và vượt qua các đối thủ của mình trong phần lớn những yếu tố cạ
nh tranh then
chốt như: chất lượng, giá cả, giao hàng …
Áp dụng chiến lược tập trung (Focused strategy): là doanh nghiệp nổ lực
thiết lập một sự lãnh đạo rõ rệt theo các yếu tố đã chọn (có thể chất lượng sản phẩm,
hình thức hay bao bì…) cho dù nó có phát triển hơi thấp hơn các yếu tố khác. Chiến
lược này dường như hữu hiệu trong việc tăng cường năng lực cạnh tranh của doanh
nghiệp và gia tăng thị phần của nó trong một thị trường riêng biệt.
Lợi thế cạnh tranh được tạo ra từ hai nguồn: năng lực cạnh tranh và mơi
trường bên ngồi. Năng lực cạnh tranh mạnh hay yếu tác động trực tiếp lợi thế cạnh
tranh, tác động đó mang tính chủ quan của doanh nghiệp. Năng lực cạnh tranh xuất
phát từ những yếu tố, những lĩnh vực trong nội b
ộ doanh nghiệp tạo ra, bao gồm:
– Máy móc thiết bị (Machine)
– Ngun vật liệu (Material)
– Nguồn nhân lực (Man)
– Tài chính (Money)
– Quảng bá, tiếp thị (Maketing)
– Tổ chức quản lý (Management)
Bên cạnh đó, lợi thế cạnh tranh còn chịu sự tác động gián tiếp bởi cơ hội và
nguy cơ do mơi trường bên ngồi tác động vào như chính sách quốc gia.v.v Vậy
12
khả năng cạnh tranh mạnh, yếu là do kết quả của lợi thế cạnh tranh, mà lợi thế cạnh
tranh chịu sự tác động bởi hai nguồn lực trên.Vậy lợi thế cạnh tranh chính là cốt lõi
làm tăng vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp so với đối thủ cạnh tranh thể hiện qua
mơ hình 3C:
Khách hàng(Customers)
Hình 1.1: Vị thế cạnh tranh
Một doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh mạnh hay yếu thì doanh nghiệp đó
phải có lợi thế cạnh tranh nhiều hay ít.
Do đó, chúng ta có thể thấy các nguồn về lợi thế cạnh tranh có mối liên hệ
mật thiết với chiến lược, tổ chức và năng suất của cơng ty. Nguồn lợi thế cạnh tranh
Nguồn lợi
thế cạnh
tranh
Chiến Lược
Hiệu quả và
Hiệu năng
Tổ chức
Năng xuất
Hình 1.2: Mối liên hệ logic
Công ty
(Companies)
Lợi thế cạnh tranh
Đối thủ cạnh tranh
(Competitors)
13
có phát huy được tác dụng nhờ vào chíến lược, cách tổ chức của cơng ty và sẽ ảnh
hưởng đến kết quả sau cùng là năng suất, hiệu quả hoạt động của tồn cơng ty.
1.1.1.2 Theo quan điểm của cá nhân
“Lợi thế cạnh tranh là sự khác biệt, nổi trội hơn so với những sản phẩm
cùng loại khác mà doanh nghiệp đạt được nhờ biết tận dụng được những lợi th
ế
trong sản xuất kinh doanh để tạo ra được sản phẩm với chi phí thấp nhất hoặc khác
biệt nhất mà khách hàng chấp nhận được, đồng thời những ưu điểm này có thể đánh
bại các đối thủ đang cạnh tranh giúp doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển ngày
một vững chắc”.
Sau khi gia nhập WTO nền kinh tế Việt Nam thật sự hội nhập với khu vực
và thế giới, muốn tạo ra được lợi thế cạnh tranh cho riêng mình doanh nghiệp phải
tạo ra được sản phẩm được khách hàng chấp nhận ít nhất bởi một trong những tiêu
chí chọn lựa có sự vượt trội hơn so với các sản phẩm khác như: chất lượng, giá cả,
dịch vụ, sự thuận tiện trong mua bán, thanh tốn, giao hàng…Với những nét khác
biệt và vượt trội trên sẽ thu hút được khách hàng tiêu thụ sả
n phẩm của doanh
nghiệp. Người ta thường nói: “Biết người, biết ta, trăm trận trăm thắng” và trên
thương trường cũng thế nhà doanh nghiệp muốn thành cơng phải biết mình đang có
lợi thế gì và phải vận dụng nó như thế nào để tạo nên sức mạnh cạnh tranh nhằm
đánh bại đối thủ, đồng thời cũng phải biết được đối thủ mình đang có gì, muốn gì để
có chính sách đối phó cho phù hợp. Có như vậy doanh nhiệp mới có thể tồn tại
được trên thị trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
1.1.2 Các biểu hiện của lợi thế cạnh tranh
1.1.2.1. Lợi thế cạnh tranh biểu hiện ở giá thành sản phẩm
Doanh nghiệp bán nhiều sản phẩm hơn với giá cạnh tranh (giá rẻ hơn), với
chất lượng sản phẩm ngang hàng với đối thủ cạnh tranh. Đ
iều này là lợi thế cạnh
tranh của doanh nghiệp.
Có hai phương pháp hạ giá thành sản phẩm để tạo ra lợi thế cạnh tranh
- Quy mơ sản xuất kinh doanh lớn và đạt chi phí thấp nhất trên từng đơn vị
sản phẩm. Vì quy mơ lớn nên tiết kiệm được chi phí như chi phí cố định, chi phí cố
14
định trên từng đơn vị sản phẩm càng nhỏ. Đây là phương pháp tối ưu cho những
cơng ty lớn muốn có chi phí trên từng đơn vị sản phẩm thấp.
- Lợi thế cạnh tranh thể hiện qua đường cong kinh nghiệm: ở những doanh
nghiệp hoạt động lâu năm, trình độ tay nghề cao, kinh nghiệm kinh doanh cao dẫn
đến chi phí kinh doanh giảm, năng suất lao động tăng, sản phẩm hư hỏng ít, chi phí
lãng phí, chi phí bồi thườ
ng giảm. Do đó doanh nghiệp này đạt được lợi thế chi phí.
1.1.2.2. Lợi thế cạnh tranh biểu hiện ở chất lượng
Thực chất, chất lượng sản phẩm là sự khác biệt hóa về chất lượng. Lợi thế
chất lượng là tạo ra sự khác biệt hơn về chất lượng so với đối thủ cạnh tranh nhưng
khách hàng có khả năng nhận thức được, định hình rõ giá tr
ị mà họ nhận được và họ
đánh giá cao sản phẩm. Đây là lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp.
Lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp thường hoạt động thơng qua việc nâng
cao hiệu quả, giá trị đem đến cho khách hàng quan tâm đến hoạt động chủ yếu vì
những hoạt động hổ trợ có chi phí cao.
Đối với hoạt động sản xuất chế tạo sản phẩm: Doanh nghiệ
p cố gắng phát
hiện hoạt động có khả năng đem đến giá trị cao cho khách hàng bằng cách kiểm tra
chất lượng sản phẩm chặt chẽ, đội ngũ cơng nhân có tay nghề, trình độ chun mơn
có kỹ thuật cao.
Đối với hoạt động maketing và sales: đây là một nhân tố quan trọng tạo ra lợi
thế cạnh tranh quyết định sự sống còn của doanh nghiệp. Bởi lẽ, hoạt động
Maketing thường
đánh mạnh vào yếu tố tâm lý, vào cảm nhận của khách hàng để
tạo ra giá trị thực tế, kết hợp giá trị thực tế và hình ảnh trừu tượng để tạo ra lợi thế,
với chi phí rất thấp từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Đối với các lợi thế cạnh tranh ở hoạt động dịch vụ: gắn liền với đội ngũ
nhân
viên năng động, sáng tạo. Đây là yếu tố nâng cao giá trị cho chuỗi giá trị tạo ra lợi
thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét