Ngân sách nhà nước

Chuyên đề - Ngân sách nhà nớc là một trong những chính sách quan
trọng nhất điều tiết vĩ mô nền kinh tế thị trờng
Nhà nớc với các thành phần dân c .
Nhà nớc với các nhà nớc khác
Ngân sách nhà nớc là khâu chủ đạo và đong vai trò chi phối trong hệ
thống tài chính quốc gia nó chi phối các tổ chức doanh nghiệp , tổ chức đối
ngoại , tổ chức xã hội đa ra các thể lệ , chính sách cho các hoạt động tài
chính .
Hoạt động của ngân sách nhà nớc luôn luôn ngắn liền với nhiệm vụ , với
chức năng của nhà nớc mục tiêu hoạt động của ngân sách nhà nớc thông
phải là lợi nhuận mà hoạt động cơ bản của nó nhằm vào các mục tiêu có tính
chất vĩ mô nh vấn đề việc làm , lạm phát , tạo lập sự công bằng ổn định môi
trơng trong nền kinh tế
Ngân sách nhà nớc là một nguồn lực tài chính để giúp cho nhà nớc thực
hiện đợc các chức năng , nhiệm vụ của mình đối với nền kinh tế , cụ thể
trong điều kiện của nền kinh tế thị trờng , ngân sách nhà nớc có vai trò trong
việc điều tiết vĩ nền kinh tế xã hội . Đó là vai trò định hớng phát triển sản
suất , điều tiết thị tròng bình ổn giá cả , điều tiết đời sống xã hội để thực
hiện đợc các vai trò đó , ngân sách nhà nớc phải có các nguồn vốn đợc tập
chung từ các tụ điểm vốn thông qua các chính sách thu thích hợp . ngân sách
nhà nớc thực hiện các khoản chi cho tiêu dùng thờng xuyên và chi cho đầu t
phát triển . Việc cấp phát vốn ngân sách nhà nớc cho các mục đích khác
nhau này sẻ làm tăng nguồn vốn ở các tụ điểm nhận vốn .
*Thu ngân sách nhà nớc :
Thu ngân sách nhà nớc là các quan hệ kinh tế giữa một bên là nhà nớc,
một bên là các tổ chức xã hội .hay các quá trình tạo ra quỹ ngân sách nhà n-
ớc
Thu ngân sách nhà nớc bao gồm các khoản thu do thu nhập quốc dân hay
viện trợ , vay từ nớc ngoài trong đó thuế là yếu tố chính quyết định thu ngân
sách nhà nớc. Bên cạnh đó còn có phí và lệ phí , các khoản thu từ lợi tức đầu
5
Chuyên đề - Ngân sách nhà nớc là một trong những chính sách quan
trọng nhất điều tiết vĩ mô nền kinh tế thị trờng
t của nhà nớc , thu từ việc bán và cho thuê các tài sản của nhà nớc , vay viện
trợ của nớc ngaòi , một số nguồn thu khác nh thu từ việc hợp tác lao động n-
ớc ngoài .
*Chi ngân sách nhà nớc là các khoản mà nhà nớc phải chi ra để duy trì
hoạt động và đạt đợc những mục tiêu , nhiệm vụ của mình .
Chi ngân sách nhà nớc bao gồm : chi thờng xuyên , chi cho đầu t phat
triển , chi trả nợ vay của chính phủ của ngân sách nhà nớc .
*Bội chi ngân sách nhà nớc :
Khi các khoản thu ngân sách nhà nớc không kể các khoản vay mà không
đủ chi trả cho ngân sách nhà nớc gọi là bội chi ngân sách nhà nớc. Thông th-
ờng khi nói đến ngân sách nhà nớc thờng là nói đến bội chi . Bội chi thờng
mang tính quy luật .
ở đề tài này ta nghiên cứu tác động vĩ mô của ngân sách nhà nớc tới nền
kinh tế thị trờng hay thực chất là nghiên cứu vấn đề bội chi tác động vĩ mô
tới nền kinh tế thị trờng nh thế nào ? bội chi trong phạm vi giới hạn nào là tốt
nhất ? và muốn đạt đợc phạm vi giới hạn tốt nhất đó nhà nớc ta cần phải thực
hiện những chính sách nhu thế nào ? chính sách phải bám sát vào những vấn
đề tác động đến bội chi ngân sách nhà nớc nh nghiên cứu về thuế , chi tiêu
thờng xuyên
Muốn hiểu đợc những tác động vĩ mô nền kinh tế thị trờng của ngân sách
nhà nớc là ngân sách nhà nớc thông qua hoạt động của mình điều tiết bao
quát sự vận động nền kinh tế thị trờng.
Mục tiêu của chúng ta khi nghiên cứu kinh tế vĩ mô không phải chỉ dừng
lại ổ phạm vi lý giải các biến cố kinh tê mà còn nhằm cải thiện chất lợng của
chính sách kinh tế . các công cụ tài chính tiền tệ của chính phủ có thể tác
động mạnh mẽ tới nền kinh tế bao gồm cả mạt tích cực và mặt tiêu cực. Giúp
cho các nhà kinh tế hoạch định chính sách , đánh giá những chính sách khác
nhau . từ đó nghiên cứu nền kinh tế nh nó đang tồn tại.
6
Chuyên đề - Ngân sách nhà nớc là một trong những chính sách quan
trọng nhất điều tiết vĩ mô nền kinh tế thị trờng
Và tìm ra phơng pháp để cải thiện nó .
Những vấn đề kinh tế ví mô bao gồm: lạm phát , tăng trởng của thu nhập ,
thay đổi giá cả và tỷ lệ thất nghiệp . Các số liệu kinh tế vĩ mô phản ánh giá
trị của hoạt động kinh tế (tổng sản phẩm trong nớc ) , phản ánh giá sinh hoạt
( chỉ số giá tiêu dùng ) , phản ánh tình trạng thất nghiệp ( tỉ lệ thất nghiệp )
Mặt khác các vấn đề kinh tế đó nằm trong một thể thống nhất có tác động
qua lại lẫn nhau . vì vậy vấn đề đặt ralà ta cần phải điều tiết nó nh thế nào để
đem lại lợi ích cao nhất .
ở đây nghiên cứu các vấn đề kinh tế vĩ mô và nhng vấn đề tác động
tới nó cũng nh nó tác động tới các chính sách khác
a.lạm phát và tác động vĩ mô của ngân sách nhà nứoc tới lạm phát .
Lạm phát là một hiện tợng tiền tệ .Lạm phát một điều kiện làm cho mức
giá cả tiếp tục tăng lên , trở thành mối quan tâm chính của các nhà chính trị
và công chúng . Việc kiểm soát lạm phát nh thế nào là vấn đề hàng đầu trong
cuộc tranh luận về chính sách kinh tế . Hiện nay vẫn còn nhiều quan điểm
khác nhau về lạm phát . đứng trên góc độ tiền tệ thì ta thấy nguồn gốc của
mọi lạm phát là một tỉ lệ tăng trởng cao của cung tiền tệ . Đơn giản bằng
cách giảm tỉ lệ tăng trởng cung tiền tệ đến mức thấp nhất thì có thể ngăn
chặn đọc lạm phát .
Nhng chính sách tiền tệ, lạm phát chỉ là một bộ phận của chính sách khác
của chính phủ. Vì khi giảm tỉ lệ tăng trơng của tiền tệ có nghĩa là đang ngăn
chặn tăng trởng kinh tế và thất nghiệp tăng . Điều này mâu thuẫn với những
chính sách khác của chính phủ nh: nỗ lực đạt đợc chỉ tiêu công ăn việc làm
cao hoặc quản lý thâm hụt ngân sách lớn . Hiểu đợc những chính đó đa đến
lạm phát nh thế nào sẽ cho chúng ta một vài ý nghĩ về việc làm cách nào để
ngăn chặn lạm phát với giá thấp nhất phải trả bằng thất nghiệp và tổn thất
phải trả .
7
Chuyên đề - Ngân sách nhà nớc là một trong những chính sách quan
trọng nhất điều tiết vĩ mô nền kinh tế thị trờng
Ta thấy rằng quan điểm của friedmal là hoàn toàn đúng trên góc độ tiền
tệ : ( trong mọi trờng hợp mà tỉ lệ lạm phát của một nớc là cực kỳ cao trong
bất cứ thời gian kéo dài nào tì tỷ lệ tăng trởng của cung ứng tiền tê là cực kỳ
cao )
Trong góc độ bài viết này ta chỉ đề cập đền ảnh hởng của ngân sách nhà
nớc tới việc cung ứng tiền tệ từ đó tác động đến tỉ lệ lạm phát .
Trớc hết đứng trên góc độ chi của ngân sách nhà nớc :
Kết quả của việc tăng thờng xuyên từng đợt trong chi tiêu của chính phủ
là việc tăng thơngf xuyên của mức giá cả . mức giá cả tăng ta có tỉ lệ lạm
phát dơng . nhng việc tăng một đợt trong chi tiêu của chính phủ chỉ đ ađến
một sự tăng tạm thời của tỷ lệ lạm phát chứ không phải là một mức lạm phát
mà trong đó mức giá cả tăng kéo dài ,
Đứng trên góc độ thu ngân sách nhà nớc:
Việc kéo dài giảm thuế sẽ dẫn đến việc tăng giá hàng hoá dẫn đến lạm
phát. Từ các tác động trên chímh phủ có thể điều chỉnh đợc lạm phát thông
qua quá trình hoạt động . Nếu chính phủ muốn giảm lạm phát thì chính phủ
tăng thuế và giảm chi tiêu
Lạm phát và việc làm luôn là hai vấn đề tỷ lệ với nhau có nghĩa là khi lạm
phát tăng thì tỷ lệ thất nghiệp giảm , khi lạm phát giảm thì tỷ lệ thất nghiệp
tăng . Điều này quyết định chi phối rất lớn trong chiến lợc phát triển kinh tế
mà chính phủ đa ra , tuỳ thuộc rất lớn vào mục tiêu đề ra trong thời gian tới
của chính phủ để điều chỉnh . Nếu trong thời gian vừa qua lạm phát tăng lên
quá cao vợt ra ngoài hai con số thì lúc này chính phủ cần đa ra chính sách
giảm tỷ lệ lạm phát đồng nghĩa với việc chấp nhận một tỷ lệ thất nghiêp tăng
cao. Hay khi tỷ lệ thất nghiệp trong nớc tăng lên quá cao ảnh hởngđến đời
sống của lực lợng lao động nhất là từng lớp sinh viên mới ra trờng không tìm
đợc việc làm thì lúc này chính phủ cần đa ra chính sách kích cầu tiêu dùng ,
tăng cung tiền tệ, giảm thuế. Lúc này lạm phát tăng cao .
8
Chuyên đề - Ngân sách nhà nớc là một trong những chính sách quan
trọng nhất điều tiết vĩ mô nền kinh tế thị trờng
Qua một số phân tích trên đây ta đã thấy đợc một phần tác động vĩ mô
của ngân sách nhà nớc tới kinh tế thị trờng . Muốn điều chỉnh đợc nền kinh
tế vĩ mô ta cần phân tích một số chính sách liên quan đến ngân sách nhà nớc
tác động đến nền kinh tế thị trờng
*Chính sách ngân sách nhà nớc :
Khi các hộ kinh doanh và hộ gia đình quá bi quan vào tơng lai , chi tiêu cho
đầu t và tiêu dùng có thể giảm mạnh , do giá cả và tiền lơng không thể giảm
xuống đủ nhanh và đủ mạnh, nền kinh tế có thể trải qua một thời kì suy
thoái với các đặc trng là sản suất đình trệ thất nghiệp cao . trong bối cảnh đó
nếu chính phủ theo đuổi chính sách tài chính thận trọng , cố duy trì ngân
sách cân bằng bằng cách hạn chế chi tiêu thì có thể đa nền kinh tế tới tình
trạng khủng hoãng trầm trọng . để nhanh chóng vợt qua khủng hoãng , hạ
thấp tỉ lệ thất nghiệp , chính phủ cần tăng chi tiêu để tăng cầu hoặc khuyến
khích đầu t vào khu vực t nhân nhằm huy động mọi nguôn lực cho sự tăng tr-
ởng . đó chính là t tởng của chính sách ổn định kinh tế mà chính phủ cần
đảm đơng để luôn duy trì đọc trạng thái toàn dụng nhân lực
ở việt nam do đặcu thù từ nền kinh tế tập chung chuyển sang kinh tế
thị trờng tình hình chi ngân sánh vẩn còn phán ánh tình trạng bao cấp nặng
nề tốc độ về chi ngân sách tăng nhanh về tuyệt đối cũng nh tơng đối . trong
lĩnh vực chi ngân sách 1986 chi ngân sách nhà nióc chiếm tỉ lệ trọng là
37,5% đến năm 1988 là 41,5% trung bình tăng 7,8% hàng năm . trong vòng
5 năm trở lại đây riêng chi cho lĩnh vực sự nghiệp kinh tế tăng gấp 8,8 lần . ở
các quốc gia khác nhau đối tợng chi kinh tế của ngân sách cũng hết sức khác
nhau . tuy nhiên các hoạt động chi ngân sách này có điiểm chung là hổ trợ sự
phat triển kinh tế mở rộng thị trờng trong nớc và quốc tế.
Đối tợng chi ngân sách chủ yếu trên các lĩnh vực tài trợ trực tiếp , thực
hiện cácchơng trình nghiên cứu và phát triển về sản suất hàng hoá cũng nh
đổi mới công nghệ , điện khí hoá , quy hoạch đô thị và dân c , lãi suất và
thuế u đãi.
9
Chuyên đề - Ngân sách nhà nớc là một trong những chính sách quan
trọng nhất điều tiết vĩ mô nền kinh tế thị trờng
Tài trợ trực tiếp :
nhằn đảm bảo những mục tiêu về kinh tế xã hội , chinh phủ thờng sử dụng
những khoản tài trợ trực tiếp từ ngân sách cho các doanh nghiệp để duy trì ,
ổn định mở rộng các hoạt đọng kinh doanh.
Đối tợng đợc tài trợ bao gồm các ngành độc quyền nhà nớc , cơ sở hạ
tầng nh vận tải đờng sắt, bu điện viển thông , năng lợng các dịch vụ công
cộng nh điện nớc. Các ngành công nghiệp thay thế nhập khẩu nh công
nghiệp luyện kim , cơ khí
+ Lĩnh vực quốc gia: phát triển các ngành nhằm làm giảm phụ thuộc
nớc ngoài nh lơng thực , thực phẩm , cơ khí chế tạo.
+Lĩnh vực dân thuần tuý : nhằm bảo đảm phát triển các ngành nghề
truyền thống sử dụng triệt để tài nguyên, phát huy tay nghề ,
Các biện pháp tài trợ thờng dùng là: trợ giá , giảm thuế sản suất và tiêu
dùng cho vay với lãi suất u đãi , cung cấp máy móc thiết bị , vật t từ các ch-
ơng trình viện trợ lãi suất thấp , viện trợ không hoàn lại và miễn thuế , mua
sản phẩm với giá cao . chi phí của chính phủ cho việc tài trợ các doanh
nghiệp là rất lớn .
- Thực hiện các chơng trình nghiien cứu phát triển và hàng hoá . công việc bảo
đảm hàng hoá của chính phủ khong chỉ nhằm vào việc nâng cao phucs lợi
cho một bộ phận lớn dân c mà còn có những tác dụng nhất định đối với việc
phát triển nền kinh tế , thông qua việc chi phí tiêu dùng hàng hoá công cộng
chính phủ thể hiện sự điều tiết của mình trong quá trình tăng trởng kinh tế
- Khi chi tiêu công cộng tăng lên , trên thị trờng vật phẩm tiêu dùng sẽ cần có
su hớng tăng lên thông qua việc nâng cao thu nhập từ các cơ quan thông
quyền và hệ thống bảo hiểm xã hội . chính sự tăng cầu đã góp phần hạn chế
suy thoái nền kinh tế theo chu kì . trên thị trờng t liệu sảnv suất bằng việc
đầu t sản suất hàng hoá công , trợ cấp, góp vốn hoặc trợ giá cho các doanh
10
Chuyên đề - Ngân sách nhà nớc là một trong những chính sách quan
trọng nhất điều tiết vĩ mô nền kinh tế thị trờng
nghiệp để đảm bảo danh lợi đã có thể thúc đẩy khả năng phát triển nền kinh
tế .
Bên cạnh các tác động tích cực từ việc bảo đảm hàng hoá công của chính
phủ cần hạn chế đến mức thấp nhất những tác động tiêu cực có thể xảy ra .
nếu chi tiêu công cộng của chính phủ quá cao sẽ dẫn đến việc tăng giá hàng
hoá thiếu hụt ngân sách và lạm phát . mặt khác việc tăng trợ cấp xã hội có
thể làm hạn chế tính năng động và giảm số cung của nền kinh tế do thủ tiêu
các tác nhân mang tính động lực
*Chính sách thuế khoá:
Vai trò điều chỉnh kinh tế của chính phủ còn đợc thể hiện ở việc động
viên nguồn lực vào ngân sách . cơ cấu nguồn thu từ ngân sách phụ thuộc vào
tình hình đặc điểm nền kinh tế chính trị , cơ cấu kinh tế , chính sách , chi
ngân sách của từng nớc . Tuy nhiên các nguồn thu từ thuế ở đa số các nớc
thờng chiếm tỉ trọng cao trong ngân sách
Thông thờng nguồn thu từ thuế chiếm 90% ngân sách . Tuy nhiên tuỳ
theo chính sách thuế mỗi nớc và cơ cấu nguồn thu mà có thể có những khác
biệt. Vì vậy thuế thờng trở lên là một công cụ quan trọng của chính phủ góp
phần tích cực vào việc điều chỉnh các mất cân đối lớn trong nền kinh tế , góp
phần khuyến khích tăng trởng kinh tế, khuyến khích cạnh tranh và mở rộng
thành phần kinh tế động viên khai thác tài nguyên lao động , nguyên nhiên
vật liệu tronh nớc kích thích khai thác nguồn vốn từ nớc ngoài , mở rông giao
lu hàng hoá ngoài ra thuế còn góp phần bảo đảm công bằng xã hội , bình
đẳng giữa các thành phần kinh tế .
ở việt nam trong những năm vừa qua thuế còn nhiều điều bất hợp lí , số
thu còn thấp , thất thu còn nhiều , dẩn đến việc liên tục bội chi ngân sách nhà
nớc .
Nếu phân biệt theo tính chất có hai loại thuế :
11
Chuyên đề - Ngân sách nhà nớc là một trong những chính sách quan
trọng nhất điều tiết vĩ mô nền kinh tế thị trờng
-Thuế trực thu : thuế thu nhập và thuế lợi tức (thuế thu nhập công ty ,thuế
doanh nghiệp ) thuế tài sản, thuế đất
-Thuế gián thu : thuế doanh thu , thuế tiêu thụ đặc biệt , thuế xuất nhập
khẩu , thuế độc quyền nhà nớc , thuế VAT
Các loại thuế trực thu chủ yếu nhằn điều chỉnh phân phối phúc lợi nền
kinh tế , thực hiện phân phối lại tổng sản phẩm quốc gia tạo nguồn thu , thuế
trực thu còn có khả năng điều chỉnh đầu t , điều tiết sản xuất , đổi mới công
nghệ
Các loại thuế mang tính chất gián thu chủ yếu có tác dụng khuyến
khích điều tiết sản xuất đầu t , hớng dẩn tiêu dùng và tạo nguồn thu ngân
sách cho nhà nớc , vừa khuyến khích XNK vừa phải bảo vệ khuyến khích
phát triển trong nớc . thuế gián thu cũng đóng góp một phần quan trọng ổn
định cho ngân sách nhà nớc .
Nói chung trong nền kinh tế thị trờng có điều tiết của chính phủ thuế
ngày càng trở nên một dụng cụ quan trọng nhằm thể hiện vai trò điều chỉnh
kinh tế của chính phủ . chính sách thuế hợp lý tạo ra nguồn thu chủ yếu cho
phần ngân sách tác động điều chỉnh mạnh mẽ các hoạt động sản xuất kinh
doanh , đảm bảo công bằng và kích thích cạnh tranh.
*Chính sách tài chính tiền tệ :
Nội dung của bộ phận cấu thành chính sách tài chính tiền tệ :
- Chính sách tài khoá : chính sách tài khoá gắn liền với những điều chỉnh
trong các hoạt động thu và chi của chính phủ nhằm hớng nền kinh tế tới mức
sản lợng và sử dụng nhân công mong muốn . các công cụ chủ yếu của chính
sách tài khoá là : chi tiêu cho tiêu dùng và đầu t của chính phủ ;các loại
thuế ; chuyển khoản của chính phủ.
- Chính sách tiền tệ : bao gồm việc kiểm soát mức cung tiền và lãi suất có
quan hệ chặt chẽ với mục tiêu ổn định giá trị đồng tiền , ổn định giá cả và
khuyến kích đầu t . thúc đẩy tăng trởng trong dài hạn . các công cụ chủ yếu
12
Chuyên đề - Ngân sách nhà nớc là một trong những chính sách quan
trọng nhất điều tiết vĩ mô nền kinh tế thị trờng
mà ngân hàng trung ơng ở các nớc có nền kinh tế thị trờng phát triển thờng
sử dụng để điều tiết mức cung tiền bao gồm :
+ Nghiệp vụ thị trờng mở , trong đó ngân hàng trung ơng mua vào hay
bán ra các chứng khoán của chính phủ nhằm tác động trực tiếp tới cơ sở
tiền .
+ Thay đổi tỷ lệ dự trữ bắt buộc tức là tỉ lệ mà các ngân hàng trung ơng
bắt buộc phải giử lại làm quỹ dự trữ ở ngân hàng trung ơng đối với các khoản
tiền gửi .
+ Thay đổi lãi suất chiết khấu , tức là mức lãi suất tính cho các khoản tiền
vay của ngân hàng thơng mại từ ngân hàng trung ơng .
- Chính sách tỉ giá : việc thay đổi tỉ giá giửa trao đổi nội tệ và ngoại tệ sẽ tác
động tới mức giá tơng đối giữa hàng trong nớc và hàng ngoại nhập từ đó ảnh
hởng đến khối lợng tiền trong nớc .
o Công cụ của chính sách ngân sách nhà nớc :
Công cụ ngân sách nhà nớc có vai trò định hớng và thúc đẩy tăng trởng
kinh tế theo chiến lợc phát triển kinh tế xã hội của nhà nớc . Thuế và các
khoản chi đầu t phát triển của ngân sách nhà nớc là những công cụ bộ phận
của ngân sách nhà nớc có tác động mạnh mẽ tới quá trình phát triển kinh tế
xã hội . hiện nay và trong tơng lai công cụ thuế đợc nhà nớc sử dụng triệt để
một mặt tạo nguồn tài chính cho nhà nớc và một mặt thúc đẩy vốn, điều tiết
sản xuất và tiêu dùng theo hớng có lợi cho nền kinh tế quốc dân
Thuế gián thu và thuế trực thu tác động tiết kiệm và đầu t của khu vực
doanh nghiệp théo những hớng khác nhau . trên thực tế , thuế gián thu vừa
tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nớc , vừa tạo ra môi trờng bình
đẳng ban đầu cho các doanh nghiệp và trên cơ sở đó các doanh nghiệp hoạt
động , cạnh tranh để phát triển . thuế gián thu không làm ảnh hởng tới quá
trình đầu t , và thực hiện tái đầu t của các doanh nghiệp . Tuỳ theo các chính
sách thuế của nhà nớc cho từng thời kỳ với việc đánh thuế gián thu vào lĩnh
13
Chuyên đề - Ngân sách nhà nớc là một trong những chính sách quan
trọng nhất điều tiết vĩ mô nền kinh tế thị trờng
vực tiêu dùng cao hay thấp nhà nớc sẽ điều chỉnh giá cả , cơ cấu cầu của xã
hội và sản lợng tiềm năng của nền kinh tế quốc dân . Chính vì vậy cần phối
hợp chặt chẽ các loại thuế trực thu và thuế gián thu để điều chỉnh sản xuất và
tiêu dùng thực hiện các hệ thống thuế theo hớng coi trọng thuế gián thu hơn
thuế trực thu, giảm mức thuế trực thu đánh vào lợi nhuận đạt đợc của khu
vực kinh doanh để đạt điều kiện thuận lợi cho khu vực này thực hiện tiết
kiệm đầu t cho kinh doanh . tránh đánh thuế trùng lắp chồng chéo mà trớc
đây là thay thế doanh thu bằng thuế giá trị gia tăng , đánh thuế vòng bằng và
có hiệu quả thì mới có tác dụng thúc đẩy khu vực doanh nghiệp và dân c thực
hiện tích tụ , đầu t , đổi mới kỷ thuật và công nghệ .nâng cao chất lợng và
hiệu quả hoạt động kinh doanh .
Chi đầu t phát triển của ngân sách nhà nớc đợc tập chung vào xây
dựng và phát triển cơ sở hạ tầng và một số ngành kinh tế mủi nhọn . Việc
đầu t này tạo ra môi trờng thuận lợi cho việc thu hút vốn đầu t của các thành
phần kinh tế và cho phép nhà nớc chủ động điều tiết sự hoạt động của toàn
bộ nền kinh tế quốc dân .
Việc sử dụng ngân sách nhà nớc với hai công cụ bộ phận quan trọng
của nó là thuế và chi tiêu đầu t phát triển cho phép ngân sách nhà nớc tác
động mạnh mẽ vào hoạt động nền kinh tế xã hội . ngân sách nhà nớc là một
công cụ đợc nhà nớc sự dụng để can thiệp vào lĩnh vực kinh tế do đó muốn
phát huy tác dụng hiểu hiệu của nó trong quản lý và điều tiết vĩ mô nền kinh
tế đòi hỏi ngân sách nhà nớc phải có tiềm lực về tài chính và hoạt động lành
mạnh , có hiệu quả . Vấn đề này liên quan đến cân đối ngân sách và sử lý bội
chi ngân sách nhà nớc hiện nay . về mặt lý luận đợc đề cập tới và trên thực tế
cần phối hợp sự vận dụng đồng thời hai phơng phaps cơ bản xử lý bội chi của
ngân sách đó là tăng thu , giảm chi và thực hiện vay nợ trong và ngoài nớc
của chính phủ trong trờng hợp bội chi ngân sách xuất phát từ yêu cầu đầu t
phát triển .
14

Xem chi tiết: Ngân sách nhà nước